Obowiązki ustawowe dla organizacji pozarządowych

1. USTAWA Z DNIA 13 MAJA 2016 R. O PRZECIWDZIAŁANIU ZAGROŻENIOM PRZESTĘPCZOŚCIĄ NA TLE SEKSUALNYM I OCHRONIE MAŁOLETNICH

Dotyczy wszystkich organizacji pozarządowych, które pracują z dziećmi oraz w przypadku, kiedy małoletni nie są głównym odbiorcą tych działań, ale jedną z wielu grup, dla których organizacja ma ofertę: 
PDFNowe obowiązki dla organizacji pozarzadowych - wersja dostępna cyfrowo.pdf (295,01KB)
PDFNowe obowiązki dla organizacji pozarzadowych - skan dokumentu.pdf (964,59KB)
Narodowy Instytut Wolności-Centrum Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW-CRSO) wydał poradnik: „Dzieci i młodzież w organizacji pozarządowej. Standardy ochrony małoletnich”, autorstwa Katarzyny Sadło, byłej prezeski Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, który ma na celu wesprzeć organizacje pozarządowe w tworzeniu procedur ochrony dzieci.
Poradnik: TU
Więcej informacji na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości: TU 
Nowelizacja ustawy o ochronie małoletnich z 5 sierpnia 2025 r. - szczegółowe informacje  na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości: TU

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2. USTAWA Z DNIA 1 MARCA 2018 R. O PRZECIWDZIAŁANIU  PRANIU PIENIĘDZY ORAZ FINANSOWANIU TERRORYZMU 

Ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu,  nakłada na podmioty, tzw. „instytucje obowiązane”, obowiązek podejmowania określonych działań celem przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu. Katalog instytucji obowiązanych obejmuje m.in.: stowarzyszenia rejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym; fundacje; podmioty prowadzące działalność w zakresie gier losowych, przez które rozumie się podmioty organizujące m.in. charytatywne loterie fantowe, bez względu na formę prawną prowadzonej działalności; przedsiębiorców, którzy zapewniają siedzibę, adres prowadzenia działalności lub adres korespondencyjny oraz inne pokrewne usługi osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. 
Jak i kiedy stosują ustawę organizacje pozarządowe, kto zgłasza się do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, definicja beneficjenta rzeczywistego, kiedy organizacja staje się instytucją obowiązaną:  
PDFObowiązki fundacji i stowarzyszeń jako instytucji obowiązanych - aktualizacja informacji.pdf (1,28MB)

Organizacje pozarządowe realizują obowiązki instytucji obowiązanych, jeśli spełniają jedno z poniższych kryteriów: 

1. Przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej 10.000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane;
2. Prowadzą działalności/ć w zakresie gier losowych, w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, przez którą rozumie się m.in. charytatywne loterie fantowe, zakłady wzajemne, gry w karty i gry na automatach;
3. Spełniają inne przesłanki bycia instytucją obowiązaną, wskazane w art. 2 ust. 1 ww. Ustawy, m.in.: 
   - prowadzą działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (zgodnie z definicją zawartą w ustawie o rachunkowości - usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych to działalność gospodarcza wykonywana przez przedsiębiorców. Nie dotyczy sytuacji, kiedy organizacja świadczy innym organizacjom takie wsparcie nieodpłatnie lub w ramach odpłatnej działalności pożytku publicznego); 
   - świadczą usługi tworzenia osoby prawnej lub jednostki nieposiadającej osoby prawnej, świadczą usługi polegające na zapewnieniu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego oraz innych pokrewnych usług osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osoby prawnej; 
   - prowadzą podstawową działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług polegających na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego.

W celu potwierdzenia bądź wykluczenia faktu bycia instytucją obowiązaną organizacja pozarządowa składa organowi nadzoru – Staroście Kędzierzyńsko-Kozielskiemu – stosowne oświadczenie (poniżej do pobrania), którego wzór stanowi załącznik do Zarządzenia nr 36/2025 Starosty Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego w sprawie ustalenia zasad i sposobu wypełniania obowiązków kontrolnych Starosty Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego w odniesieniu do stowarzyszeń i fundacji.:
PDFZarządzenie.36.2025.kontrola_stowarzyszeń_i_fundacji._..pdf (1,46MB) 
Wzór oświadczenia do pobrania: PDFWzór oświadczenia w przedmiocie posiadania statusu instytucji obowiązanej.pdf (426,57KB)
UWAGA:
Wypełnione oświadczenie należy przesłać każdorazowo, gdy którakolwiek z wymienionych w oświadczeniu okoliczności zaistnieje, nie ma znaczenia, że wcześniej było już takie oświadczenie składane. Niezastosowanie się do powyższego żądania skutkować będzie zastosowaniem sankcji wynikających z Rozdziału 13 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. 

Krajowa Ocena Ryzyka Prania Pieniędzy oraz Finansowania Terroryzmu: TU

Wcześniejsze informacje:
PDFObowiązki instytucji obowiązanych - wersja dostępna cyfrowo.pdf (338,00KB)
PDFObowiązki instytucji obowiązanych.pdf (133,04KB)
PDFObowiązek dla stowarzyszeń i fundacji - 14 dni na rejestrację w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych_wersja dostępna cyfrowo.pdf (271,11KB)
PDFObowiązek dla stowarzyszń i fundacji - 14 dni na rejestrację w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych.pdf (89,69KB)
PDFInformacja MINISTERSTWA FINANSÓW, GENERALNEGO INSPEKTORA INFORMACJI FINANSOWEJ.pdf (999,23KB) - informacja niedostępna cyfrowo (nie wytworzona przez Starostwo Powiatowe w Kędzierzynie-Koźlu)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3. PRZEPISY ODNOŚNIE OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

Od 25 maja 2018 r. obowiązują przepisy RODO, czyli europejskie ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych): 
PDFRozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016_679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.pdf (1,01MB)

Organizacje pozarządowe muszą stosować przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, przetwarzając dane członków, wolontariuszy, darczyńców czy uczestników wydarzeń. Oznacza to konieczność spełnienia wymogów prawnych, takich jak uzyskiwanie zgód, minimalizacja danych i zapewnienie bezpieczeństwa, a za brak zgodności grożą wysokie kary. Europejskie rozporządzenie o ochronie danych nie wskazuje  konkretnych sposobów zabezpieczeń danych osobowych ani dokumentów, jakie trzeba posiadać, aby wypełnić obowiązki związane z RODO. To oznacza, że każda organizacja pozarządowa musi samodzielnie opracować dokumenty i procedury ochrony danych – stosując podejście oparte na szacowaniu ryzyka i w oparciu o zasady wynikające z RODO.

Szczegółowe informacje na stronie Urzędu Ochrony Danych Osobowych: https://uodo.gov.pl/404

Praktyczne informacje dostępne także na stronie:https://poradnik.ngo.pl/ochrona-danych-osobowych-w-ngo-rodo-w-organizacji-pozarzadowej-w-10-krokach